Değerli okuyucularım, Sevgili Kardeşlerim, “Ehil Köyü Süryani Liderlerinden Bisso Danho d’be Kahya” adlı kitabımın tanıtım toplantısı, Almanya’da Gronau şehrinde, 7 Mart 2026 tarihinde, 250 davetlinin yer aldığı büyük bir törenle yapıldı. Bu töreni Bisso Ailesi hazırlamıştı. Sunuculuğunu Yawsef beth Turo yaptı. Törende konuşmalar yapıldı. Bisso Danho d’be Kahya Ödülleri verildi. Bana da Dostluk, Barış ve Araştırma Ödülü verildi. Bu ödülü bana layık görenlere çok teşekkür ederim. Tören sırasında Bisso Danho d’be Kahya kitabını ücretsiz olarak okuyucularıma imzaladım. Törende ödül ve tanıtım konuşması olarak yaptığım konuşmayı aynen yayınlıyorum.
Bisso Danho d’be Kahya’nın ruhu şad, mekanı cennet olsun.
Bochum, 10 Mart 2026, Kemal Yalçın
***
Seyidna Mor Polycarpus Augin Aydın!
Seyidna Mor Philoxenos Mattias Nayis!
Barıhmor Kuhne Miyakre!
Shlomo!
Ahunone Suryoye Miyakre!
Kobeno a şlome a ikoreydi Lkuleyhu!
Sayın Metropolitler,
Sayın Chori Lahdo Özkaya- Bisso
Şemikan Aşiretini Temsilen Aramızda Bulunan Sayın Avukat Dr. Dalin Midyat,
Milletvekili Sayın George Aryo,
Avrupa Süryani Birliği Başkanı Sayın Fehmi Vergili,
Dünya Aramiler Birliği Başkanı Sayın Jonny Messo,
Değerli Bisso Ailesi
Değerli Süryani Kardeşlerim,
Hepinizi saygı ve sevgilerimle selamlıyorum.
Şu anda iki başarının sevincini yaşıyorum. Üç yıl önce üzerime aldığım zor bir görevi başarmış olduğum için çok mutluyum. Enhil köyü Süryani liderlerinden Bisso Danho d’be Kâhya hakkındaki kitabımı zamanında yazdım, bitirdim, yayımladım ve bugün sizlere sunuyorum.
İkinci sevincim ise kitabımın tanıtım töreninin çok görkemli, çok anlamlı ve çok güzel hazırlanmış olmasıdır. Her kitaba, her yazara böyle görkemli toplantı, böyle bir tören nasip olmaz. Yazar olarak bana büyük şeref verdiniz. Kalemime şevk, yüreğime güç verdiniz. Bu töreni düzenleyen Bisso Ailesine, Yawsef Beth Turo’ya, Futrus Bisso ve tüm emeği geçenlere çok teşekkür ederim.
Tawdi galabe!
Sevgili Süryani Kardeşlerim,
Ben sizleri çok geç tanıdım. İstanbul Üniversitesinde, İstanbul Çapa Yüksek Öğretmen Okulunda, öğretmenlik ve gazetecilik hayatımda Süryani adını hiç duymamıştım. Süryani adını ilk kez Almanya’da duydum.
Süryanileri ve Seyfo tarihini araştırmaya 2000 yılında başladım. İlk kez 2009 yılında Turabdin’e gittim. Daha sonra sık sık Turabdin’e gidip geldim. Turabdin’i köy köy dolaştım, Seyfonun yaşandığı mekanlarda araştırmalar yaptım. Canlı tarihlerle konuştum.
25 yıldan beri Süryani tarihini araştırmaya ve yazmaya devam ediyorum.
Bugüne kadar toplam 3200 sayfa kadar yazdım, altı cilt kitap yayımladım.
Benim bugüne kadar Süryaniler hakkında yazdığım 3200 sayfa sizin yaşadığınız acıların sadece birkaç damlasıdır. Felaket o kadar derin ve büyüktür.
Sevgili Süryani kardeşlerim,
Süryaniler ve SEYFO, Süryani Halk Kahramanı Şemun Hanne Haydo, Hayat Gerçeği Söyler adlı kitaplarımda anlattığım Aynwardo, Bisorino, Sare, Hazak, Hah, Zaz, Kefro, Kerburan, Hapisnas gibi köyler hep Seyfo sırasında kan akmış, katliam yapılmış köylerdi. Enhil köyünün durumu ise farklıydı.
1914-1915 yıllarında Turabdin bölgesinde Müslümanların, Kürt aşiretlerin saldırısına uğramayan, kan akmayan, katliam yapılmayan tek Süryani köyü, Midyat’a 12 kilometre uzaklıktaki Enhil / Yemişli köyü idi.
Her yerde kan akarken, Enhil köyünde neden kan akmamıştı?
Bu köydeki Süryaniler Seyfoyu katliam yaşamadan nasıl atlatabilmişlerdi? Kitabımda soruya cevap vermeye çalıştım.
Değerli Kardeşlerim,
17 Mayıs 2024 tarihinde Futrus Bisso, Eyüp Bisso ve Sabri Acar Bochum’da evime geldiler. Enhil köyü Süryani Lideri Bisso ve Kâhya Sülalesi hakkında bir kitap yazmamı önerdiler. Önerilerinin gerekçelerini açıkladılar.
“Süryaniler hakkında 5 cilt kitap yayınladım. Artık yeter,” dedim.
Sabri Acar “Sen bu 5 kitapta hep kan akan yerleri yazdın. Enhil köyünde ise kan akmamıştır. Enhil tarihi anlaşılmadan Seyfo tarihi eksik kalır. Bu nedenle Bisso kitabını yazmalısın,” diye ısrar etti.
Karar verebilmem için zaman istedim. Önce Chori Lahdo Özkaya ile konuşmam ve Enhil köyüne gidip canlı tarihlerle görüşmem gerektiğini söyledim. Düşüncelerime katıldıkları söylediler.
1 Haziran 2024 tarihinde Gronau’da Chori Lahdo Özkaya’nın evinde, Chori Lahdo Özkaya’nın hayat hikâyesini kendisinden uzun uzun dinledim.
Daha sonra Futrus Bisso, Chori Lahdo Özkaya ile birlikte Enhil’e gittik. 11-15 Eylül 2024 günlerinde Enhil’de ve Midyat’ta canlı tarihlerle konuştum. Mekân incelemeleri yaptım.
14 Eylül 2024 akşamı Enhil’de Chori Lahdo Özkaya, Futrus Bisso, Aziz Amno ile durumu yeniden değerlendirdik. Enhil Lideri Bisso Danho d’be Kâhya, Chori Lahdo Özkaya ve Seyfodan günümüze Enhil’de yaşananları konu alan bir kitap yazamaya karar verdim.
Sevgili Süryani Kardeşlerim,
Sevgili Dalin Midyat kardeşim,
Toprak damar damar, insan çeşit çeşittir.
Bir milletin içinde katiller, caniler, vicdansızlar da vardır; dürüst, vicdanlı, vefalı, gerçek insanlar da vardır.
İçinde katiller vardır diye bir millet toptan kötülenemez.
Kullandığımız dile dikkat etmek zorundayız.
Ben daima barış dilini kullandım.
Süryanilerin kanını akıtan Kürt aşiretleri vardı. Ama kendi himayelerindeki Süryanileri koruyan Şemikan Aşireti gibi aşiretler, Aziz Ağa gibi Aşiret reisleri, ağalar da vardı. Herkesin hakkını vermek gerekir. Gerçekleri yazmak zorundayız. Ben gerçekleri yazdım.
Birçok Kürt aşireti, aşiret reisi, Kürt ağası Osmanlı Devleti’nin, İttihat ve Terakki Hükümetinin emirlerine uyarak elini Süryanilerin kanına buladığı halde, Enhil köyünün dahil olduğu Şemikan Aşireti Reisi ve Midyat Belediye Başkanı Aziz Ağa kendi köyündeki Süryanileri korumuş, saldırı planlarını engellemişti.
Aziz Ağa Midyat katliamında sağ kalan 1100 kadar kimsesiz Süryani çocuğunu, kadınını, kızını Enhil Lideri Bisso ile birlikte Enhil’e götürmüş, sağ kalmalarını sağlamıştı. Bu insanlar Turabdin bölgesinin 38 köyünden ayrıca Mardin, Diyarbakır ve Beşiri’den gelen insanlardı.
Bisso Danho d’be Kâhya’nın ve Aziz Ağa’nın bu vicdanlı ve cesur davranışları İkinci Dünya Savaşı döneminde Nazi rejimi altında 1200 kadar Yahudi’yi ölümden kurtarmış ve hayatta kalmalarını sağlamış olan Alman İşadamı Oskar Schindler’in büyük insani davranışına benzemektedir. Bisso Danho d’be Kâhya’yı, Aziz Ağa’yı ve Oskar Schindler’i saygıyla anıyor, hayat kurtaran davranışlarının genç nesillere örnek olmasını diliyorum.
Sevgili Kardeşlerim
Bu kitabımı hazırlığı ve yazma sürecinde bana danışmanlık yapmak üzere Futrus Bisso, Eyüp Bisso, Aziz Amno, Sabri Acar, Dr. Fikri Bisso ve Basil Özkaya’dan oluşan bir Danışma Kurulu oluşturduk. Danışma Kurulu Başkanlığını Futrus Bisso üstlendi. Danışma kurulu ile uyumlu bir çalışma yürüttük. Danışma Kurulunda yer almış olan arkadaşlarıma çok teşekkür ederim.
Bisso Danho d’be Kâhya ve Enhil köyü tarihi hakkında yazılı kaynak yok denecek kadar azdı. Bütün tarihi olayları ve gerçekleri canlı tarihlerin anlatımlarına göre yazmak zorundaydım.
Ben canlı tarihlerin anlatımlarına dayanan kitaplarımı mikro tarih belgesel roman tekniği ile yazdım. Bu teknik çok zordur. Canlı tarihlerin anlattıklarını dikkatle dinledim, akıl ve mantık süzgecinden geçirdim. Yazılı kaynaklardaki gerçeklerle karşılaştırdım. Tek bir kişini anlattığı hiçbir olayı yazmadım. En az 3 kişinin anlattığı ve onayladığı olayları yazdım. Yazdıklarımı Danışma Kurulu ile tekrar değerlendirdik. Danışmak Kurulunun onaylamadığı hiçbir olayı yazmadım. Canlı tarihlerin anlattıklarını yazdıktan sonra kendilerine okudum. Onaylarını aldım. Onay vermeyenleri kitabımdan çıkardım.
Sevgili Kardeşlerim,
Gerçekler zamana ve mekâna bağlıdır. 1915-1925 yıllarında geçen olayları bugün şartlarına göre değil, o günün şartlarına göre değerlendirmek gerekir. Seyfo öncesinde ve Seyfo sonrasında Enhil’deki Süryani aileler, sülaleler arasındaki ayrılıklara, çatışmalara bu kitabımda yer vermedim.
Benim ve bizim amacımız Enhil köyünde huzuru, birlik ve beraberliği sağlamaya yardımcı olmaktır.
Kitabımın hazırlığında ve yazım sürecinde bana yardımcı olan canlı tarihlere çok teşekkür ederim.
Sevgili Kardeşlerim,
Sizin acılarınız benim de acılarımdır. Sizin mutluluğunuz benim de mutluluğumdur. Sizlerle birlikte güler benim yüreğim. Kitaplarımı sizlere sunuyorum.
Dilerim bu kitaplar, Bisso Danho d’be Kâhya adlı kitabım ortak acılarımızın azalmasına, Turabdin’de ve Türkiye’de dostluk, kardeşlik ve barışın gelişmesine yardımdı olur.
Beni dinlediğiniz için sizlere çok teşekkür ederim.
Tawdi galabe!
Kemal Yalçın,
7 Mart 2026, Gronau